Het was een druk bezochte dag met prachtig weer en heel veel soorten dieren en planten.
Deze jaarlijks terugkerende excursie estafette heet vanaf 2025 Natuurfestival, maar wordt in dezelfde opzet gehouden.
Voor een overzicht van alle soorten (voor zover doorgegeven) verwijs ik jullie door naar het Excel-bestand ‘Overzicht soorten Natuurfestival 2025’.
De opening van de dag met de vogelexcursie bleek een voorbode voor een mooie natuurdag. Zoals gebruikelijk is deze excursie op twee plaatsen gelopen in de Strypse Wetering.
Vele vogelsoorten, 47 in totaal, lieten zich zien of horen. Opvallend was één ree die rustig door de vogelmassa wandelde. Kennelijk kan dit, want de vogels bleven allemaal gewoon zwemmen en foerageren. Prachtig om dit zo te zien. Ook de vos was een erg leuke waarneming.
Er was veel tijd om onze gasten de verschillende details van de vogels te laten zien. Hoogtepunten van deze excursie waren wel de roerdomp, een groep van ongeveer 40 gele kwikstaarten, een nog voorzichtig zingende rietzanger en een jonge slechtvalk in de naastgelegen akker.
De volgende excursie volgde na een korte pauze. De muisvriendelijke inloopvallen werden gecontroleerd. Ook hier werden wij verrast door een behoorlijke bezetting van de geplaatste vallen. Jan Alewijn had met zijn helpers een baan uitgezet op het Groene Strand. Een lekkere wandeling door het nog natte riet leverde 5 soorten en 31 muizen op. Daarvan zijn de dwergspitsmuis en dwergmuis toch wel stiekem kleine favorietjes. De uitleg die de bezoekers kregen gaf weer veel stof tot nadenken, zoals het feit dat de dwergspitsmuis het kleinste landzoogdier is.
Rond 10:00 uur werd de plantenexcursie gelopen. Hierbij weet je zeker dat een compleet soortenlijstje niet mogelijk is. Natuurlijk is er een lijst bijgehouden, maar dan alleen de soorten die genoemd zijn en waar Erik iets over kon vertellen. Dat levert altijd weer zoveel extra informatie op dat je direct snapt dat planten leren kennen erg veel tijd vergt. Dat maakt het juist ook zo mooi, want je bent daar nooit mee klaar. Het is leuk om te zien dat tijdens zo’n excursie amper meters worden gemaakt, en dat iedere bezoeker ergens wel een keer aan Erik zijn shirtje trekt en vraagt wat dit dan voor een plantje is.
Natuurlijk was de moerasgamander een van de hoogtepunten, ondanks dat deze niet in bloei stond, maar wel in een relatief groot aantal aanwezig was.
De extra details over hoe een naam ontstaan is of waarom een plant een bepaalde naam heeft gekregen maakt de excursie juist levendig en interessant.
Vanaf 10.30 tot 16.00 uur konden er braakballen geplozen worden in het bezoekerscentrum. Deze activiteit is erg leuk om te doen, zeker voor kinderen. Wat het extra interessant maakt is dat de gegevens doorgegeven worden aan de Zoogdiervereniging als onderzoek. Je bent dus bezig met Citizen Science.
Naast het eten van een boterham of dergelijk, hebben we tussendoor weer mogen genieten van de grote variatie aan taarten, koek en quiche, die door de dames (Marianne, Corrie, Debby en Petra) waren gemaakt. De stukjes waren bewust klein gehouden, zodat ieder zoveel mogelijk kon smullen van alles.
Rond 13:00 uur was het tijd voor de vlinders en de libellen. Ria en Wim hadden ook dit keer een grote groep mensen, die als makke schapen volgden. Er werden vele vlinder- (19) en libellensoorten (8) gezien. De uitleg over de specifieke soorten was verhelderend, waardoor de bezoekers volgende keer weer gemakkelijker zelf de soorten op naam kunnen brengen. Vooral het landkaartje en de bruine winterjuffer waren de minder algemene soorten voor ons gebied. Een aantal soorten betrof dagactieve nachtvlinders, zoals het muntvlindertje. De kolibrievlinder ging zo snel voorbij dat slechts enkelen deze mooi hebben mogen zien. De heidelibellen blijven lastig om zo even op naam te brengen, enige achtergrondinfo is dan ook zeer welkom.
Tijdens deze excursie zijn er ook diverse andere insectensoorten gezien, zoals verschillende wantsen, waaronder de zuringrandwants.
Direct aansluitend volgde de waterbeestjesexcursie. Deze is ook dit jaar weer bij de Tenellaplas gehouden door Tanja.
Ook hier was een leuke groep mensen op af gekomen. Het aantal waterdiertjes dat gevangen werd met schepnetjes was groot. De meest opvallende soort, die toch nog even goed gedetermineerd moest worden, was een tuimelaar. Dit is een roofkever die fors van formaat is en in eerste opzicht op een geelgerande waterkever lijkt. Maar als je uiteindelijk weet waar je naar kijken moet zie je gauw genoeg dat dit duidelijk een andere soort is. Hierbij is het dan ook zeer handig om als hulpmiddel ObsIdentify te gebruiken. Het blijft een hulpmiddel, dus een verdere zoektocht in andere literatuur is vaak wel verstandig.
Het was ook leuk te zien hoe al die kinderen enthousiast met de netjes in het water doken en erg leuke soorten bovenwater haalden. Zo zijn er ook enkele visjes ontdekt, waaronder de zeelt. Daarnaast de kleine watersalamander, vele larven van diverse libellensoorten en de onder andere de draaikolkschijfhoren (dit is een soort slak). Uiteraard is de lijst langer, maar kijk daarvoor vooral naar het Excel-bestand.
Inmiddels was het tijd om even bij te tanken, nee niet alleen gebak, maar ook een heuse maaltijd.
Bij de plaatselijke Chinees hebben we weer een flinke maaltijd gehaald en deze genuttigd.
Hiermee waren wij weer klaar voor de volgende excursies.
De insectenexcursie werd geleid door Tom, Nico en Jan.
Samen hebben zij de bezoekers de methodiek laten zien waarmee zij insecten uit de bomen, uit het gras of uit de poep toveren. Een mestkever die een veel grotere mestbal liet bewegen dan dat zijn eigen lichaam groot is, deed ons allen verbazen. Tegelijkertijd zagen wij, als bezoekers, dat deze wereld varieert van duidelijk herkenbare tot minuscule kleine insecten. Dat maakt het lastig maar ook zeker mooi en interessant. Soorten als rode bosmier en ruwe pissebed lijken dan nog de meest gemakkelijkste, maar zodra ze kleiner worden haken wij al snel af. Al met al is het duidelijk geworden dat er nog veel te leren valt voor natuurliefhebbers. Mooi hoe de heren ons in deze wondere wereld zogen.
De volgende twee activiteiten liepen bijna samen. De muizenvallen werden weer gecontroleerd en bijna tegelijkertijd heeft Els een groepje mensen het leven van de vleermuizen laten leren kennen. Met een korte en frisse presentatie heeft zij een uitleg gegeven over hoe en waar vleermuizen leven, maar ook iets over hoe het lichaam van deze wonderlijke zoogdiertjes.
Vervolgens hebben we in de late uurtjes een mooie wandeling door het bos gemaakt en hebben we vier soorten waargenomen. De batdetector bleek daarbij een waardevol hulpmiddel.
Als laatste excursie was de spectaculaire nachtvlinderexcursie. Het was met redelijk goed weer een feest om dit mee te mogen maken. Jan Alewijn had het witte doek op bij de kabouterwei vakkundig gespannen en een rijke insectenwereld liet zich prachtig bekijken. Al was misschien de kenner gematigd tevreden over de variatie aan insecten, de aanwezige bezoekers genoten volop van de rijkdom. De diversiteit varieerde van allerlei motjes, spanners, zwarte-c-uil, open-breedbandhuismoeder tot hoornaar en haarbos. De meest spectaculaire waarneming kwam later in de avond. Een joekel van een vlinder hing plotseling om het doek te vlinderen. Al gauw bleek dat het een blauw weeskind was. Geweldig om te zien hoe groot deze is, maar zeker zo opvallend zijn de oranje kleurende ogen.
Al met al kunnen wij dus van een super geslaagde dag spreken met veel mooie natuurbelevingen.
Alle excursieleiders hartelijk dank voor de inzet en enthousiasme om van deze dag een succes te maken. De bezoekers bedankt voor de aanwezigheid en interesse en tot de volgende mooie excursie(s).
Foto’s: Niek de Boer, Peter Vermaas, Jan Alewijn Dijkhuizen, Heleen Kraak, Hanneke de Jager en Hans op den Dries
